از قانون جدید چک ۱۴۰۰ چه می‌دانید؟

مقدمه

اگر در کسب‌وکارتان با چک سروکار داشته باشید با سؤالاتی مثل اینکه قانون جدید چک ۱۴۰۰ چیست یا نحوه ثبت‌نام در سامانه صیاد چگونه است، روبه‌رو شده‌اید. ما در این مقاله قصد داریم تمام نکات موجود در این زمینه را برایتان توضیح دهیم. لازم به ذکر است که تمام مطالب، برگرفته از اطلاعات اعلام شده از سوی بانک مرکزی است.

عدم وجود نقدینگی کافی باعث شده کسب‌وکارهای مختلف معاملات خود را از طریق خریدوفروش مدت‌دار یا به‌صورت نسیه‌ای انجام دهند. استفاده از چک، انجام کارها را در این زمینه بسیار آسان کرده است. قانون چک همیشه با مشکلاتی برای فعالان اقتصادی همراه بوده و در مقاطع زمانی مختلف اصلاح و بازنگری شده است.

«قانون اصلاح قانون صدور چک» در سیزدهم آبان سال ۱۳۹۷، توسط مجلس شورای اسلامی در ۱۱ ماده تصویب شد. شورای نگهبان این قانون را در ۲۳ آبان همان سال تأیید کرد. پس از تصویب این قانون دو بخشنامه صادر شد:

  1. از ۲۰ دی سال ۹۸، صادرکننده و دریافت‌کننده چک می‌توانند فرایندهای مرتبط با چک را در سامانه صیاد و از طریق برنامه‌های موبایل (اپلیکیشن‌های مورد تأیید بانک مرکزی) انجام دهند.
  2. از ۲۱ آذر سال ۹۹، صدور چک بانکی دروجه‌حامل، ظهرنویسی و پشت‌نویسی آن ممنوع شد. به‌این‌ترتیب، تمام نقل و انتقالات چک باید در سامانه صیاد انجام شود.

در مقاله حاضر، نکات بیشتری را در مورد این قانون مرور خواهیم کرد.

سامانه صیاد دقیقاً چیست؟

سامانه صیاد به‌عنوان بخشی از سایت بانک مرکزی، فعالیت‌های مرتبط با ثبت، تأیید و استعلام چک را انجام می‌دهد. سامانه صیاد به این دلیل راه‌اندازی شد که نظارت بیشتری بر فرایند صدور چک صورت گیرد و به‌راحتی بتوان هر برگ چک را جداگانه مورد پیگیری قرار داد.

طبق قانون جدید چک ۱۴۰۰، سامانه صیاد قدرت شعبات بانکی را در رابطه‌با صدور چک، حذف کرده است و بانک اطلاعاتی یکپارچه‌‌ای را در زمینه دسته‌چک‌های صادر شده، در دسترس بانک مرکزی قرار می‌دهد.

بانک مرکزی اعلام کرده است که تمام چک‌های جدید باید در سامانه صیاد ثبت شوند. همچنین به‌زودی طبق بخشنامه‌ای، چک‌های قدیمی با چک‌های جدید جایگزین خواهند شد.

ثبت چک در سامانه صیاد چه مزایایی دارد؟

  • صدور چک بلامحل کم خواهد شد.
  • تعداد چک‌های برگشتی کاهش می‌یابد و بر اعتبار و جایگاه چک افزوده خواهد شد.
  • وقتی چک را در سامانه صیاد ثبت می‌کنید، اعتبار آن فقط به لاشه چک وابسته نخواهد بود و از اموری مانند جعل چک، سرقت، نابودی و… جلوگیری می‌شود.
  • ثبت چک در سامانه صیاد باعث می‌شود افرادی که سابقه چک برگشتی دارند قادر به صدور چک نباشند. بنابراین بر خلاف گذشته که افراد با وجود چک‌های برگشتی می‌توانستند چک‌های جدید صادر کنند، دیگر این امکان وجود ندارد. افزایش محدودیت برای این‌گونه افراد، یکی از مهم‌ترین مزایای ثبت چک در سامانه صیاد است. این موضوع خود به کاهش زمان برای رسیدگی به چک‌های برگشتی منتهی می‌شود.
قانون جدید چک ۱۴۰۰
قانون جدید چک ۱۴۰۰

تغییر در ظاهر چک‌های جدید

در چک‌های جدید بر خلاف چک‌های قدیمی که رنگ‌های سبز و صورتی داشتند، از دو رنگ بنفش و صورتی استفاده شده است. همچنین بر روی این چک ها، عبارتی مبنی بر اینکه کارسازی چک منوط به انجام نقل و انتقالات در سامانه صیاد خواهد بود، نوشته شده است.

نحوه صدور چک در قانون جدید چک ۱۴۰۰

چنانچه فردی بخواهد دسته‌چک جدیدی را دریافت کند، باید فاقد هرگونه چک برگشتی، بدهی و احکام قضایی مثل ورشکستگی باشد. درصورتیکه هیچ یک از موارد ذکر شده در مورد شما صدق نکند،

می‌توانید به یک از شعب بانک مراجعه کنید و برای صدور دسته‌چک درخواست بدهید. طبق قانون جدید چک ۱۴۰۰، رئیس شعبه پس از بررسی‌های لازم و تأیید، درخواست شما را به سامانه صیاد بانک مرکزی استعلام می‌کند.

 چنانچه شما شرایط لازم را برای دریافت دسته‌چک جدید داشته باشید، درخواست شما از سامانه صیاد به گروه مرتبط با صدور دسته‌چک منتقل می‌شود. این گروه به شخصی‌سازی و چاپ چک اختصاص‌ داده‌ شده است و پس از انتقال درخواست شما به این گروه، دسته‌چک جدید برای شما صادر خواهد شد.

شاید بپرسید که چه کسی باید چک را در سامانه صیاد ثبت کند؟ مسئولیت ثبت چک با صادرکننده است و پس از آن دریافت‌کننده باید آن را تأیید کند. پس از انجام این دو مرحله است که ثبت چک به‌صورت قانونی انجام می‌شود.

تاریخ اعتبار چک‌های جدید

طبق قانون جدیدی که دررابطه‌با صدور چک به تصویب رسیده است، تاریخ سررسید چک‌های شما نباید از سه سال بیشتر باشد. به‌عنوان‌مثال اگر دسته‌چک خود را در سال ۱۴۰۰ دریافت کرده‌اید، فقط تا سال ۱۴۰۳، برای سررسید چک‌هایتان مهلت دارید. درصورتیکه این تاریخ از سه سال تجاوز کند، چک شما اعتباری نخواهد داشت و در سامانه صیاد نیز ثبت نخواهد شد.

راه‏های ثبت چک در سامانه صیاد بانک مرکزی

برای ثبت چک در سامانه صیاد باید در بانک موردنظر احراز هویت شوید. این کار با معرفی شماره خودتان و دریافت رمز پویا انجام می‌شود. به‌طورکلی، شما به‌عنوان صادرکننده و دریافت‌کننده چک می‌توانید از راه‌های زیر برای دریافت چک اقدام کنید:

  • یک اپلیکیشن مجاز یا اپلیکیشنی که مورد تأیید بانک موردنظر باشد، انتخاب کنید.
  • از اینترنت بانک استفاده کنید.
  • اگر به اینترنت دسترسی ندارید به‌صورت حضوری اقدام کنید.

در قانون جدید چک ۱۴۰۰، صادرکننده چک چه‌کارهایی را باید انجام دهد؟

  • طبق قانون جدید چک ۱۴۰۰، صادرکننده یک از ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد را انتخاب می‌کند. این ابزارها شامل اینترنت بانک و اپلیکیشن‌های تلفن همراه می‌شوند. صادرکننده و دریافت‌کننده می‌توانند از ابزارهای متفاوت استفاده کنند.
  • پس از اینکه صادرکننده یکی از ابزارهای ذکرشده را انتخاب کرد، احراز هویت را انجام می‌دهد. درصورتیکه این کار را از طریق اینترنت بانک یا اپلیکیشن انجام دهد، فقط یک‌بار اطلاعات خود را وارد خواهد کرد. در این زمینه دقت داشته باشید؛ باید از سیم‌کارتی استفاده کنید که به نام خودتان است.

 اگر از اپلیکیشن‌های عمومی استفاده می‌کنید، باید اطلاعات کارت بانکی که صدور چک با آن صورت ‌گرفته را وارد کنید. همچنین می‌توانید برای احراز هویت به‌صورت حضوری و با مراجعه به یکی از شعب بانک عامل اقدام کنید.

  • پس از اینکه احراز هویت انجام شد، صادرکننده باید مندرجات چک را در سامانه وارد کرده و قسمت «بابت» را تکمیل کند.
  • با انجام این مراحل، تأیید و ثبت اولیه چک انجام می‌شود.

در قانون جدید چک ۱۴۰۰، دریافت‌کننده چک چه‌کارهایی را باید انجام دهد؟

بعد از آنکه ثبت اولیه چک توسط صادرکننده انجام شد، دریافت‎کننده باید ثبت نهایی چک را انجام دهد. در واقع، دریافت‎کننده باید مراحل زیر را انجام دهد:

  • مشابه با صادرکننده، دریافت‌کننده نیز باید به یکی از ابزارهای موجود دسترسی داشته باشد.
  • در مرحله بعد باید احراز هویت را انجام دهد.
  • در این مرحله باید مندرجات چک شامل مبلغ چک، تاریخ سررسید و اطلاعات هویتی گیرنده استعلام گردد.
  • در آخرین مرحله، پس از استعلام، چک رد یا تأیید خواهد شد. در صورت تأیید چک، گیرنده می‌تواند آن را در تاریخ سررسید، نقد کند. در غیر اینصورت باید گیرنده یکی از دلایل ذکر شده در سامانه را انتخاب کند و چک را به صادرکننده عودت دهد. طبق قانون جدید چک ۱۴۰۰، صادرکننده و دریافت‎کننده باید صدور چک را تایید کنند.
قانون جدید چک ۱۴۰۰
قانون جدید چک ۱۴۰۰

نحوه استعلام وضعیت اعتباری چک در سامانه صیاد

برای استعلام وضعیت اعتباری چک کافی است که شناسه صیاد موجود در برگه چک را در سایت بانک مرکزی وارد کنید. پس از این کار، یکی از وضعیت‌های زیر را مشاهده خواهید کرد:

  • وضعیت سفید: نشان می‌دهد صادرکننده هیچ‌گونه چک برگشتی ندارد و یا در صورت وجود آن را رفع کرده است.
  • وضعیت زرد: یعنی صادرکننده یک چک برگشتی دارد یا از تعهد برگشتی تا سقف ۵۰ میلیون ریال برخوردار است.
  • وضعیت نارنجی: در این حالت، صادرکننده دو تا چهار چک برگشتی دارد یا از تعهد برگشتی تا سقف 200 میلیون ریال برخوردار است.
  • وضعیت قهوه‌ای: یعنی صادرکننده پنج تا 10 چک برگشتی دارد یا از تعهد برگشتی تا سقف 500 میلیون ریال برخوردار است.
  • وضعیت قرمز: در این حالت، صادرکننده بیش از 10 چک برگشتی دارد یا از تعهد برگشتی تا سقف 500 میلیون ریال برخوردار است.

جمع‌بندی

در این مقاله با قانون جدید چک آشنا شدیم و زوایای مختلف آن را بررسی کردیم. اگر صاحب یک کسب‌وکار هستید، لازم است به این موضوع آشنایی کامل داشته باشید.

چنانچه در زمینه امور مالی و حسابداری با مشکل روبه‌رو شده‌اید می‌توانید از نرم‌افزار حسابداری کاربردی نیکان کمک بگیرید. در انتها از شما می‌خواهیم تجربیات خود را در مورد صدور چک و قانون جدید آن بنویسید.

این مقاله را به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هم‌اکنون عضو خبرنامه ما شوید