همه چیز درمورد حسابداری صنعتی

مقدمه

حسابداری صنعتی یکی از مهم‌ترین ارکان پیشرفت در اصناف تولیدی به حساب می‌آید. با این نوع حسابداری، صاحبان صنعت، هزینه‌های تولیدی واحد خود را به صورت خالص دریافت و مشاهده نموده و بعد از برآورد قیمت‌ها و محاسبه سود و زیان، برای آینده برنامه‌ریزی می‌کنند. در واقع بدون داشتن یک حسابدار صنعتی، نمی‌توان برآورد صحیح و دقیقی از سود خالص و قیمت تمام شده تولید به‌دست آورد.

حسابداران صنعتی تمامی موارد مربوط به هزینه و بهای تمام شده را محاسبه کرده و آن‌ها را در اختیار صاحب صنعت قرار می‌دهند و با کمک به ایشان، قیمت‌گذاری صحیح را انجام می‌دهند. به طور کلی تحقیق درباره حسابداری صنعتی نشان می‌دهد که این حسابداری شاخه‌ای از علم از حسابداری است و با استفاده از آن می‌توان بهای تمام شده یک کالا را محاسبه نمود. در این مقاله به طور ویژه به مبحث حسابداری از نوع صنعتی پرداخته می‌شود.

همه چیز درمورد حسابداری صنعتی
همه چیز درمورد حسابداری صنعتی

وظایف حسابداری صنعتی چیست؟

یکی از جذاب‌ترین و در عین حال دشوارترین انواع حسابداری به نوع صنعتی آن تعلق دارد. حسابداری صنعتی را با عنوان حسابداری بهای تمام شده نیز می‌شناسند و به عنوان زیرشاخه رشته حسابداری مدیریت به حساب می‌آید. این نوع حسابداری به مباحثی نظیر تنظیم بودجه، تعیین هزینه‌های استاندارد، هزینه‌های واقعی عملیات، هزینه مراحل تولید، تجزیه انحرافات و تعیین سودآوری می‌پردازد.

برای انجام هر یک از کارهای گفته شده باید حساب‌ها کاملاً طبقه‌بندی، ثبت، تجزیه، تحلیل و تفسیر شوند و هرگونه ارتباط هزینه با مراحل تولید و توزیع محصول و کالا به طور کامل مشخص شود. این نوع حسابداری همانطور که از اسم آن نیز مشخص است، کاربرد حسابداری صنعتی در شرکت‌ها تولیدی و صنایع زیاد بوده و بسیار مورد توجه مدیران این بخش‌ها قرار می‌گیرد.

حسابداران صنعتی در هر واحد، وظایف بی‌شماری را برعهده دارند که در ادامه برخی از مهم‌ترین آن‌ها عنوان می‌شود؛

  • حسابدار صنعتی در بودجه‌بندی و اجرای برنامه‌های مالی سازمان همکاری دارد.
  • با مدیریت مجموعه در جمع‌آوری، طبقه‌بندی و گزارش‌دهی اطلاعات همکاری کرده و در رابطه با راه‌حل‌های احتمالی به ایشان کمک می‌کند.
  • یک حسابدار صنعتی باید موجب بهبود وضعیت کنترل هزینه‌ها در سیستم شود و برنامه‌ریزی مفیدی در این زمینه ارائه کند.
  • حسابدار صنعتی باید تمامی موجودی‌های شرکت را به منظور هزینه‌یابی، تعیین قیمت و کنترل موجودی‌ها، به طور کامل چک کرده و تمامی آن‌ها را به صورت لیست آماده کند.
  • از مهم‌ترین و اصلی‌ترین وظایف یک حسابدار صنعتی در هر سازمان، جمع‌آوری اطلاعات در رابطه با هزینه‌های صورت گرفته و تعیین میزان سود خالص به دست آمده است.

اهداف حسابداری صنعتی و مالی

به طور کلی حسابداران در زمینه حسابداری صنعتی باید به جمع‌آوری، طبقه‌بندی و کنترل هزینه و بهای تمام شده کالا و محصولات بپردازند و تنها سه هدف اصلی را دنبال می‌کنند؛

ترازنامه و حساب سود و زیان: از این موارد برای تعیین هزینه‌ها و مشخص کردن مقدار درآمد و ارزیابی موجودی استفاده می‌شود.

گزارش‌های کنترل: در این گزارش‌ها اطلاعات مالی مورد نیاز مدیران مجموعه در اختیارشان قرار می‌گیرد.

تجزیه و تحلیل و مطالعات مخصوص: این تجزیه و تحلیل‌ها برای تصمیمات آینده و برنامه‌ریزی‌های مخصوص آن مفید بوده و اطلاعات لازم و ضروری نیز زودهنگام در اختیار مسئولین مربوط قرار خواهد گرفت.

همه چیز درمورد حسابداری صنعتی
همه چیز درمورد حسابداری صنعتی

دسته‌بندی حسابداری صنعتی

در حسابداری صنعتی، دسته‌بندی اهمیت بسیار زیادی دارد. از این کار برای افزایش دقت در محاسبات انجام گرفته استفاده می‌شود، زیرا همانطور که گفته شد، در حسابداری‌های صنعتی، داشتن نظم و رعایت اصول کاری اصلی‌ترین موارد در پیشرفت سازمان و واحد تولیدی هستند. دسته‌بندی در این نوع حسابداری به دو دسته کلی تقسیم می‌شود؛

1. هزینه‌های ساخت

تمامی‌ هزینه‌هایی که برای ساخت و تولید یک محصول صرف می‌شود، هزینه ساخت یا سربار گفته خواهد شد. این هزینه‌ها می‌توانند به طور مستقیم یا غیرمستقیم باشند. این نوع هزینه‌ها شامل مواردی نظیر دستمزد کارگران، هزینه ماشین‌آلات و لوازم مصرفی، هزینه‌های اولیه، مواد مصرف شده در کارخانه، تمامی هزینه‌های ناگهانی و غیره می‌شوند.

2. هزینه‌های تجارت

در این دسته‌بندی از حسابداری صنعتی، هزینه‌های تجاری محاسبه می‌شوند. این هزینه‌ها به دو بخش توزیع و اداری تقسیم می‌شوند؛

بخش توزیع: در قسمت توزیع و پخش، هزینه‌هایی که برای تبلیغات و توزیع کالا و محصولات در نظر گرفته شده، محاسبه خواهند شد.

بخش اداری: در این قسمت هزینه حقوق و دستمزد کارمندان در نظر گرفته خواهد شد.

روش های حسابداری صنعتی و انواع هزینه‌یابی

در هر شرکت تولیدی بنا به نوع فعالیت و فروش کالا و محصولات، روش‌های متفاوتی برای حسابداری صنعتی در نظر گرفته می‌شود تا از این طریق هزینه‌های مواد استفاده شده برای کالا و هزینه‌های تبدیل که همان حقوق و دستمزد حسابداری صنعتی است، به تفکیک و به طور دقیق ارائه شود. این عمل از وظایف حسابداران بوده و روش‌ها شامل 6 دسته مختلف هستند که در ادامه توضیحات هر دسته آمده است؛

1. هزینه‌یابی جذبی

در این نوع هزینه‌یابی، تمامی هزینه‌های تولیدی که در جریان بهای تمام شده ایجاد شده‌اند، نظیر مواد مستقیم، دستمزد مستقیم کارکنان، سربار ثابت ساخت منظور خواهند شد.

2. هزینه‌یابی مستقیم یا نهایی

حجم تولید در میزان هزینه‌های یک محصول تأثیرگذار خواهد بود و این هزینه‌ها مستقیماً با تغییر حجم تولید، تغییر می‌یابد. در این روش هزینه‌یابی، دستمزد مستقیم سربار ساخت یکی از اجزای هزینه‌های متغیر تولیدی به حساب می‌آید. به طور کلی در پایان دوره‌های مالی و در صورتحساب سود و زیان، هزینه‌هایی که به طور مستقیم در تولید کالا اضافه شده‌اند، به وسیله هزینه‌یابی مستقیم، محسابه خواهند شد.

3. هزینه‌یابی برآوردی یا تخمینی

به هزینه‌هایی که در هنگام تدوین قرارداد یا یک تصمیم خاص با دیگر شرکت‌ها و سازمان‌ها، پیش‌بینی می‌شود، هزینه‌یابی تخمینی یا برآوردی می‌گویند. همچنین مخارجی که بعد از فروش بر شرکت تولیدی تحمیل خواهند شد نیز جزوی از هزینه‌یابی برآوردی در نظر گرفته می‌شوند.

4. هزینه‌یابی سفارش کار

محصولات سفارشی، در واقع همان نیازهای مشتری بوده که تولید محصول برای وی منجر شده است. در این روش هزینه‌یابی حسابداری صنعتی، هزینه تولید سفارشات به صورت مجزا از یکدیگر ثبت و محاسبه می‌شود. در واقع این نوع هزینه‌یابی مجموعه‌ای از قوانین و روش‌هایی است که برای مواردی نظیر جمع‌آوری، خلاصه‌سازی، تشخیص، ثبت و تخصیص هزینه‌های تولید از ابتدا تا انتهای تولید سفارشات به کار گرفته می‌شود.  

5. هزینه‌یابی مرحله‌ای یا مراحل تولید

در برخی از شرکت‌های تولیدی، برای تولید هر یک از کالاها باید مراحل مختلفی طی شود و کالاها در حجم انبوه و به طور یکسان تولید خواهند شد. در اینصورت از هزینه‌یابی مرحله‌ای برای حسابداری مالی شرکت استفاده می‌شود. این‌گونه شرکت‌های تولیدی اغلب محصولات فرعی و متنوعی را تولید می‌کنند، مانند کارخانه‌جات نساجی، صنایع نفت، مواد شیمیایی، کفش و غیره.

6. هزینه‌یابی استاندارد

از دیگر روش های حسابداری صنعتی، ابتدا حسابداران صنعتی هزینه‌های لازم را تخمین زده و پیش‌بینی می‌کنند و در مرحله بعدی هزینه‌ها با یکدیگر مقایسه خواهند شد. در صورتیکه بین این هزینه‌های پیش‌بینی شده و هزینه‌های به وجود آمده مغایرتی وجود داشته باشد، اطلاعات مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و علت این مغایرت یافت می‌شود.

کلام آخر در مورد حسابداری صنعتی

در این مقاله در رابطه با حسابداری صنعتی و اهمیت آن توضیح داده شده است. محاسبه بهای تمام شده در هر سیستم به مدیران کمک می‌کند تا تصمیم‌گیری‌های درست و برنامه‌ریزی‌های دقیقی در رابطه با آینده شرکت خود داشته باشند. هزینه و بهای تمام شده می‌تواند به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم بر روی قیمت نهایی کالای تولید شده تأثیر بگذارد.

همچنین این هزینه‌ها با توجه به حجم تولید و نوع آن نیز تغییر خواهد کرد. بنابراین مدیران بر اساس گزارشاتی که توسط حسابداران صنعتی ارائه می‌شود، نقاط قوت و ضعف سیستم خود را شناسایی کرده و در جهت بهبود عملکرد و ارتقا سطح کیفی سازمان اقدام خواهند کرد. 

این مقاله را به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هم‌اکنون عضو خبرنامه ما شوید