نحوه محاسبه پورسانت ویزیتور در شرکت‌های پخش

محاسبه پورسانت ویزیتور و بازاریاب یکی از عوامل مهم در مدیریت فروش شرکت‌های پخش است. اگر روش محاسبه پورسانت به‌درستی تعیین نشود، ممکن است بین واحد فروش و حسابداری اختلاف ایجاد شود یا انگیزه نیروهای فروش کاهش پیدا کند.

پورسانت می‌تواند بر اساس مبلغ فروش، فروش خالص، سود کالا، تعداد محصولات فروخته‌شده یا میزان وصول مطالبات محاسبه شود. در شرکت‌های پخش که محصولات متنوعی با حاشیه سود و شرایط فروش متفاوت دارند، تعیین یک نرخ یکسان برای تمام کالاها همیشه بهترین گزینه نیست.

در این مقاله، فرمول محاسبه پورسانت ویزیتور را بررسی می‌کنیم، روش‌های رایج محاسبه پورسانت در شرکت‌های پخش را با مثال توضیح می‌دهیم و نشان می‌دهیم چگونه می‌توان پورسانت هر کالا را به‌صورت درصدی یا مبلغ ثابت محاسبه کرد.

پورسانت ویزیتور چیست؟

پورسانت ویزیتور مبلغی است که در ازای فروش محصولات یا تحقق اهداف مشخص فروش به ویزیتور یا بازاریاب پرداخت می‌شود. این مبلغ معمولاً بر اساس عملکرد فروش فرد محاسبه می‌شود و می‌تواند علاوه بر حقوق ثابت یا مطابق قرارداد پرداخت شود.

در شرکت‌های پخش، پورسانت فقط به مبلغ کل فروش محدود نیست. عواملی مانند نوع کالا، تعداد واحدهای فروخته‌شده، تخفیف‌های ارائه‌شده، مرجوعی محصولات و وصول مطالبات نیز ممکن است در محاسبه آن تأثیر داشته باشند.

برای مثال، یک شرکت پخش مواد غذایی ممکن است برای فروش محصولات پرفروش پورسانت کمتری در نظر بگیرد، اما برای فروش کالاهایی که حاشیه سود بالاتری دارند، نرخ بیشتری تعیین کند. در چنین شرایطی، مشخص‌بودن روش محاسبه پورسانت به شفافیت عملکرد تیم فروش و کنترل هزینه‌های شرکت کمک می‌کند.

روش‌های محاسبه پورسانت در شرکت‌های پخش

شرکت‌های پخش می‌توانند با توجه به نوع محصولات، سیاست فروش و اهداف تجاری خود از روش‌های مختلفی برای محاسبه پورسانت استفاده کنند. در ادامه، پنج روش رایج محاسبه پورسانت را همراه با فرمول و مثال عددی بررسی می‌کنیم.

۱. محاسبه پورسانت بر اساس مبلغ فروش

در این روش، پورسانت به‌صورت درصدی از مبلغ فروش ویزیتور محاسبه می‌شود.

فرمول محاسبه:

مبلغ فروش × نرخ پورسانت ÷ ۱۰۰=پورسانت

مثال: اگر ویزیتوری در یک ماه ۱۵۰ میلیون تومان فروش داشته باشد و نرخ پورسانت او ۲ درصد باشد:

۱۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۲٪ = ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان

۲. محاسبه پورسانت بر اساس فروش خالص

در این روش، پورسانت بر اساس مبلغ فروش پس از کسر مواردی مانند تخفیف و مرجوعی محاسبه می‌شود؛ البته نوع کسورات باید در سیاست شرکت مشخص شده باشد.

فرمول محاسبه:

 مبلغ فروش اولیه − تخفیف‌ها − مرجوعی‌ها=فروش خالص

فروش خالص × نرخ پورسانت ÷ ۱۰۰=پورسانت

مثال: اگر مبلغ فروش اولیه ۱۰۰ میلیون تومان، تخفیف‌ها ۵ میلیون تومان و مرجوعی‌ها ۳ میلیون تومان باشد، فروش خالص برابر با ۹۲ میلیون تومان خواهد بود. با نرخ پورسانت ۲ درصد:

۹۲٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۲٪ = ۱٬۸۴۰٬۰۰۰ تومان

۳. محاسبه پورسانت بر اساس وصول مطالبات

در برخی شرکت‌های پخش، پرداخت پورسانت به وصول وجه از مشتری وابسته است. در این روش، مبنای محاسبه مبلغی است که از مشتری دریافت شده، نه صرفاً مبلغ فاکتور صادرشده.

فرمول محاسبه:

 مبلغ مطالبات وصول‌شده مشمول پورسانت × نرخ پورسانت ÷ ۱۰۰=پورسانت

مثال: اگر ویزیتوری ۸۰ میلیون تومان از مطالبات مشتریان را وصول کرده باشد و نرخ پورسانت وصول ۱ درصد تعیین شده باشد:

۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۱٪ = ۸۰۰٬۰۰۰ تومان

۴. محاسبه پورسانت پلکانی

در روش پلکانی، نرخ پورسانت بر اساس میزان فروش یا دستیابی به اهداف تعیین‌شده تغییر می‌کند. برای مثال، شرکت می‌تواند نرخ‌های زیر را در نظر بگیرد:

• فروش کمتر از ۱۰۰ میلیون تومان: ۱ درصد

• فروش از ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان: ۲ درصد

• فروش بیشتر از ۲۰۰ میلیون تومان: ۳ درصد

نکته مهم: شرکت باید مشخص کند که نرخ هر پله فقط برای بخش مربوط به همان پله اعمال می‌شود یا پس از رسیدن به یک هدف، نرخ جدید برای کل فروش محاسبه خواهد شد. این دو روش نتایج متفاوتی دارند.

۵. محاسبه پورسانت به‌ازای هر کالا

در این روش، پورسانت با توجه به نوع کالا و میزان فروش آن محاسبه می‌شود. شرکت می‌تواند برای محصولات مختلف، نرخ درصدی یا مبلغ ثابت جداگانه تعیین کند.

الف) پورسانت درصدی برای هر کالا

فرمول محاسبه:

 مبلغ فروش مشمول پورسانت همان کالا × نرخ پورسانت ÷ ۱۰۰=پورسانت کالا

مثال:

• کالای A: فروش ۱۰۰ میلیون تومان با نرخ ۲ درصد = ۲ میلیون تومان

• کالای B: فروش ۸۰ میلیون تومان با نرخ ۳ درصد = ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان

ب) پورسانت ثابت به‌ازای هر واحد کالا

در این روش، برای هر واحد فروخته‌شده مبلغ مشخصی به‌عنوان پورسانت در نظر گرفته می‌شود.

فرمول محاسبه:

 تعداد واحدهای فروخته‌شده مشمول پورسانت × مبلغ پورسانت هر واحد=پورسانت

مثال: اگر پورسانت هر واحد کالا ۴ هزار تومان باشد و ویزیتور ۵۰۰ واحد بفروشد:

۵۰۰ × ۴٬۰۰۰ = ۲ میلیون تومان

این روش به شرکت کمک می‌کند برای فروش محصولات مشخص، مشوقی قابل‌اندازه‌گیری تعیین کند. البته مبلغ پورسانت باید با قیمت فروش و حاشیه سود کالا متناسب باشد.

محاسبه پورسانت ویزیتور برای چند کالا

در شرکت‌های پخش، پورسانت ویزیتور می‌تواند برای هر کالا به‌صورت جداگانه محاسبه شود. این روش زمانی کاربرد دارد که شرکت برای محصولات مختلف، درصد پورسانت متفاوتی در نظر گرفته باشد؛ برای مثال، فروش یک کالا ۲ درصد و فروش کالایی دیگر ۵ درصد پورسانت داشته باشد.

مثال: فرض کنید یک ویزیتور در طول ماه سه نوع کالا فروخته است:

برای محاسبه پورسانت هر کالا، مبلغ فروش آن را در درصد پورسانت تعیین‌شده ضرب می‌کنیم. سپس پورسانت تمام کالاها را با یکدیگر جمع می‌کنیم تا مبلغ کل پورسانت ویزیتور به دست آید.

تخفیف، مرجوعی و فروش اعتباری چه تأثیری بر پورسانت دارند؟

یکی از دلایل اختلاف بین واحد فروش و حسابداری، مشخص نبودن تأثیر تخفیف، مرجوعی و فروش اعتباری بر پورسانت است. برای جلوگیری از اختلاف، لازم است شرکت قبل از شروع دوره فروش، قواعد محاسبه را تعیین کند.

تخفیف فروش: شرکت باید مشخص کند که پورسانت بر اساس مبلغ فاکتور قبل از تخفیف محاسبه می‌شود یا مبلغ پس از تخفیف. اگر تخفیف از مبلغ مشمول پورسانت کسر شود، مبلغ پورسانت نیز ممکن است کاهش پیدا کند.

مرجوعی کالا: اگر مشتری کالا را پس بدهد، باید مشخص باشد که پورسانت مربوط به آن فروش از محاسبات دوره جاری یا دوره بعد کسر می‌شود یا خیر. این موضوع به زمان ثبت مرجوعی و سیاست شرکت بستگی دارد.

فروش اعتباری: صدور فاکتور برای مشتری لزوماً به معنای وصول وجه نیست. شرکت می‌تواند پورسانت را بر اساس فروش ثبت‌شده محاسبه کند یا برای بخشی از پرداخت، وصول مطالبات را نیز در نظر بگیرد.

تغییر قیمت کالا: اگر قیمت فروش یک کالا در طول دوره تغییر کند، باید مشخص باشد که پورسانت درصدی بر اساس مبلغ واقعی هر فروش محاسبه می‌شود یا قواعد دیگری برای آن وجود دارد.

شفاف‌سازی این موارد، علاوه بر کاهش اختلافات، باعث می‌شود گزارش پورسانت برای واحد فروش و حسابداری قابل‌پیگیری‌تر باشد.

اشتباهات رایج در محاسبه پورسانت بازاریاب و ویزیتور

حتی اگر فرمول محاسبه پورسانت ساده باشد، نبود قواعد مشخص می‌تواند به خطا منجر شود. برخی از اشتباهات رایج عبارت‌اند از:

• نامشخص بودن مبنای محاسبه: روشن نبودن اینکه پورسانت بر اساس مبلغ فاکتور، فروش خالص یا وصول مطالبات محاسبه می‌شود.
• یکسان در نظر گرفتن نرخ تمام کالاها: تعیین نرخ یکسان بدون توجه به تفاوت قیمت، حاشیه سود یا اهداف فروش محصولات.
• بی‌توجهی به مرجوعی و تخفیف: محاسبه پورسانت بدون مشخص کردن اثر تخفیف‌ها و برگشت کالا.
• محاسبه دستی و پراکنده: نگهداری اطلاعات فروش و پورسانت در فایل‌های جداگانه که امکان خطای محاسباتی را افزایش می‌دهد.
• نبود گزارش قابل‌بررسی: نداشتن گزارشی که نشان دهد پورسانت هر ویزیتور چگونه و بر اساس کدام فروش‌ها محاسبه شده است.

برای کاهش این خطاها، بهتر است قواعد پورسانت مستند باشند و اطلاعات فروش، کالاها و عملکرد ویزیتورها تا حد امکان به‌صورت منظم و یکپارچه ثبت شوند.

محاسبه و مدیریت پورسانت با نرم‌افزار حسابداری پخش نیکان

در شرکت‌های پخش، محاسبه پورسانت زمانی دشوارتر می‌شود که تعداد محصولات، ویزیتورها و فاکتورهای فروش افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی، محاسبه دستی پورسانت می‌تواند زمان‌بر باشد و کنترل جزئیات هر کالا را دشوار کند.

استفاده از نرم‌افزار حسابداری متناسب با نیاز شرکت پخش می‌تواند به یکپارچگی اطلاعات فروش و حسابداری و دسترسی بهتر به گزارش‌های عملیاتی کمک کند.

در انتخاب نرم‌افزار، بهتر است به امکان تعریف قواعد پورسانت، مشخص کردن نرخ‌های متفاوت برای کالاها، بررسی مبنای محاسبه و گزارش‌گیری از عملکرد فروش توجه شود. این قابلیت‌ها باید با فرایند واقعی شرکت و نیازهای واحد فروش و حسابداری هماهنگ باشند.

برای آشنایی بیشتر با امکانات مرتبط، می‌توانید صفحه نرم‌افزار حسابداری پخش نیکان را بررسی کنید.

سؤالات متداول درباره نحوه محاسبه پورسانت ویزیتور

پورسانت ویزیتور چگونه محاسبه می‌شود؟

روش محاسبه به توافق و سیاست شرکت بستگی دارد. در روش درصدی، مبلغ فروش مشمول پورسانت در نرخ پورسانت ضرب و بر ۱۰۰ تقسیم می‌شود. در روش مبلغ ثابت، تعداد واحدهای فروخته‌شده در پورسانت هر واحد ضرب می‌شود.

چگونه پورسانت هر کالا را جداگانه محاسبه کنیم؟

برای هر کالا باید مبنای محاسبه و نرخ یا مبلغ پورسانت مشخص شود. سپس پورسانت هر محصول جداگانه محاسبه و در پایان با یکدیگر جمع می‌شود. این روش امکان تعریف نرخ‌های متفاوت برای محصولات مختلف را فراهم می‌کند.

پورسانت درصدی بهتر است یا مبلغ ثابت؟

هیچ‌کدام در همه شرایط بهترین گزینه نیستند. پورسانت درصدی با مبلغ فروش ارتباط مستقیم دارد، درحالی‌که پورسانت ثابت به‌ازای هر واحد، مبلغ مشخصی برای فروش هر محصول ایجاد می‌کند. انتخاب روش مناسب به نوع کالا، قیمت فروش، حاشیه سود و اهداف شرکت بستگی دارد.

آیا مرجوعی کالا باید از پورسانت ویزیتور کسر شود؟

این موضوع به سیاست شرکت و قواعد توافق‌شده بستگی دارد. اگر مبنای پورسانت فروش خالص باشد، مرجوعی ممکن است مبلغ مشمول پورسانت را کاهش دهد. بهتر است روش برخورد با مرجوعی از ابتدا مشخص شود.

چگونه خطاهای محاسبه پورسانت در شرکت‌های پخش را کاهش دهیم؟

تعریف روشن مبنای محاسبه، ثبت دقیق فاکتورها و مرجوعی‌ها، مشخص کردن نرخ پورسانت هر کالا و استفاده از گزارش‌های منظم فروش و پورسانت می‌تواند به کاهش خطا و اختلاف کمک کند.